Darfur. Tot zover Darfur, en nee, klik nu niet weg!

D A R F U R

200.000 doden
2,5 miljoen vluchtelingen

‘De kans dat u deze pagina overslaat is groot, want het gaat over Darfur’. Deze zin in het tijdschrift ‘Psychologie’ (gepubliceerd in maart 2007) en het bijbehorende artikel, is voor Aart Zeeman (journalist en presentator van het actualiteitenprogramma Netwerk) de aanleiding naar wegen te zoeken om de humanitaire ramp in Darfur weer onder de aandacht te brengen. Hij bedenkt samen met enkele collega´s in de media een mediacampagne: ’Tot zover Darfur’ die deze week van start is gegaan. Niet voor niets is gekozen voor de week van 5 t/m 11 november: op 9 november vindt de jaarlijkse herdenking plaats van de Kristalnacht. “Die herdenking gaat verder dan terugkijken naar wat er is gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog. We mogen onze ogen niet sluiten voor massamoorden die nú in de wereld plaatsvinden. We hebben niet voor niets destijds gezegd dit nooit weer". Aldus Aart Zeeman in een interview met Redacteur Mirjam van Elburg.

Het volledige programma van deze campagne is te vinden op de website Tot zover Darfur.

Op 9 november wordt op Nederland 2 het programma ‘Tot zover Darfur’ uitgezonden, een programma van de gezamenlijke publioeke omroepen, van 20.25 tot 22.00 uur. Ik ben benieuwd naar de kijkcijfers van dit programma.

Darfur en de geefbereidheid: media-aandacht ontbreekt
Een mediacampagne dus. Waarom een mediacampage voor Darfur? Omdat blijkt dat mensen minder bereid zijn tot het voeren van actie, tot het geven van geld voor een humanitaire ramp zoals die in Darfur plaats vindt dan voor bijvoorbeeld de tsunami (een natuurramp). Dat komt omdat Darfur minder aandacht heeft gekregen van de media. En dat is volgens charitasdeskundigen juist een van de voornaamste factoren die onze geefbereidheid verklaart. Want, wat niet weet, wat niet deert. Zo lees ik in het artikel van het tijdschrift ‘Psychologie’. Er bestaat een ‘nieuwsfactorentheorie’ (Johan Galtung en Marie Holmboe Ruge) die helpt te verklaren waarom een gebeurtenis voor journalisten interessant is. Een ramp maakt meer kans op de televisie te komen “als we bekend zijn met de slachtoffers ervan (orkaan Katrina), als er beroemde mensen bij betrokken zijn (Bono die zich inzet voor Afrika), en als de ramp onverwacht is (een vliegtuig dat neerstort op de Bijlmer). De nieuwsfactoren compenseren elkaar. Grof gezegd: wanneer er iets gebeurt in een land waarmee we weinig bekend zijn, moeten er veel doden vallen, wil het onze aandacht trekken”.

Zo bleek dat Darfur in Amerika in 2005 Darfur drie minuten zendtijd kreeg van de zender cbs, terwijl Thailand (tsunami) veel vaker onder de aandacht werd gebracht. Thailand kennen we, daar gaan we op vakantie. Darfur is voor veel mensen toch ver van hun bed. Het is geografisch noch cultureel nabij.

In het geval van een natuurramp is het makkelijker aan te geven wat de oorzaak is (men noemt de term ‘eenduidiger’) dan bij een oorlog: ‘bij Darfur is het niet zo gemakkelijk te zeggen wat oorzaak en gevolg is, wie schuld heeft en wie niet.’

Ook speelt het tijdsbestek waarin een ramp zich voltrekt een rol. ‘Bij Darfur weten media minder goed wanneer ze erover moeten berichten. Het is iets wat zich voortsleept, een tsunami heeft een duidelijk begin en einde.’

In het artikel worden nog enkele andere factoren opgenoemd die bepalen of we wel of niet tot een gift bereid zijn. Een factor is bijvoorbeeld dat men voor één leven meer bereid is iets te doen dan voor veel levens. Individuele slachtoffers trekken eerder onze aandacht. Er wordt het voorbeeld genoemd van de Irakese jongen Ali Abbas, voor wie 275.000 dollar werd ingezameld aan medische zorg. Hij was zijn armen kwijtgeraakt tijdens een raketaanval die zijn hele familie het leven kostte.
Een andere factor is de schuldvraag: onschuldige slachtoffers ontvangen meer hulp (geld), bijvoorbeeld slachtoffers van natuurgeweld. Ook bepalend kan zijn voor het wel of niet geven van geld is of het slachtoffer (de slachtoffers) tot de eigen groep behoort (ingroup) en of de hulp goed terecht komt (denk aan corruptie).

Er blijkt geen duidelijke relatie te liggen tussen de ernst van de situatie en het geefgedrag.

Indringende beelden.
Of dit een rol speelt in het geval van Darfur is niet duidelijk na het lezen van het artikel. Stel dat er een Sudanese Ali Abbas is, zou men dan eerder bereid zijn zich in te zetten? Volgens beslisexpert Paul Slovic is dit wel het geval. De media hebben dat nog niet genoeg gedaan om Darfur net zo indringend en persoonlijk te brengen als de tsunami. Communicatiewetenschapper Schönbach is het daar maar ten dele mee eens. ‘Je kunt een ramp natuurlijk nieuwswaardig presenteren door bijvoorbeeld indringende beelden te tonen. Ik denk inderdaad dat dat bij Darfur nog niet voldoende is gebeurd.’ Maar, zegt Schönbach, journalisten maken nieuwskeuzes niet voor niets. ‘Ze verschillen weinig van hun lezers.’ Er kan dus best iedere dag een extra journaal worden uitgezonden over Darfur. Maar het is maar de vraag of u zou kijken’.

In een column van Pieter Hilhorst in de Volkskrant van 6 november, met als titel ´Geen handige ramp´, staat ook iets over de rol van indringende beelden in Darfur. Pieter Hilhorst haalt de Belgische fotograaf Sven Torfinn aan die in Vrij Nederland zegt dat er een groot tekort is aan rake beelden. Alleen schokkende beelden beelden kunnen in zijn optiek de onverschilligheid doorbreken. Als de wereld ziet wat er gebeurt, weet wat er gaande is, zal de internationale gemeenschap in beweging komen om de genocide in Soedan een halt toe te roepen.

Volgens Pieter Hilhorst is er eerder sprake van machteloosheid. Ik begrijp wel waarom mensen liever wegkijken van Darfur. Dat komt niet omdat er geen beelden zijn of omdat mensen onverschillig staan tegenover het lot van de vermoorde, weggejaagde en verkrachte Darfuri’s. Het is eerder dat ze niet weten, wat ze met al die gruweldaden moeten. Deze week is er een actie voor Darfur. Het doel is dit keer niet het inzamelen van geld, maar aandacht vragen voor Darfur. Maar aandacht vragen gaat altijd gepaard met een moreel appèl: we moeten iets doen. En dat is de crux. Er is geen eenvoudig recept voor de oplossing van de crisis in Darfur. Na de Tsunami konden we tenminste geld overmaken. Maar een donatie brengt geen vrede. Darfur is geen handige ramp.

Er zijn wel meer factoren te noemen die een rol spelen in de kwestie Darfur en de aandacht die de crisis krijgt in de media. Zo blijkt dat de regering van Soedan er alles aan doet om de media er buiten te houden. Zo vertelt Harm Ede Botje (journalist) in een interview bij het radioprogramma standpunt.nl. 

De vraag is of na deze mediacampagne Darfur weer in de achtergrond raakt. Helpt deze actie wel?
Wat is het doel van de mediacampagne eigenlijk? Op de website Tot zover Darfur staat:

Een mediaoffensief op alle fronten:
• 1. Een brede maar geconcentreerde journalistieke campagne die bericht, duidt en bewust maakt dat vrede in Darfur nog ver weg is, om te voorkomen dat we weer wegkijken of achterover leunen. Toegankelijk voor een breed publiek én met diepgang en aandacht voor complexe achtergronden. Het platform Tot zover Darfur zal radio- en tv-redacties, nieuwe media en geschreven pers daartoe motiveren, steunen en waar mogelijk faciliteren. Publieksacties moeten kennis over, begrip van en zo betrokkenheid bij de mensen in Darfur verder vergroten.
• 2. Een "brug" bouwen tussen Nederland en Darfur om daadwerkelijk een duurzame verbinding te leggen tussen betrokken Nederlanders en het vredesproces in Darfur. Een initiatief daartoe zal op 9 november worden bekendgemaakt.

Ik ben benieuwd met wat voor initiatief men dan komt (zie punt 2). Ik hoorde al iets over het opzetten van ‘radio Darfur’ en er zullen zeker meer initiatieven volgen. Ik hoop dat meer Nederlanders zich gaan inzetten voor Darfur. Vergeleken met de VS is het hier namelijk erg stil. In de VS is een enorme beweging van mensen die zich wel druk maken om Darfur. Er worden bijvoorbeeld campagnes gevoerd om bedrijven aan te pakken die investeren in Soedan, volgens Harm Ede Botje (interview standpunt.nl). Ook in ons land zijn bedrijven die in Soedan investeren. In Vrij Nederland verscheen een artikel over de Pensioenfondsen PGGM en ABP die honderden miljoenen euro´s hebben belegd in bedrijven die de Soedanese regering, en daarmee indirect het geweld in Darfur steunen. Het zijn overigens ook banken die investeren in Soedan. Bijna alle grote banken en fondsen investeren indirect in Soedan door te beleggen in vier Aziatische oliemaatschappijen die een dubieuze rol spelen in het Afrikaanse land. Het Chinese energiebedrijf PetroChina is daar één van.

Wat zouden wij kunnen doen?
Onder een artikel van het weekblad ‘Vrij Nederland’ dat gaat over Darfur en de protestbeweging in de VS lees ik in aantal goede ‘tips’:

-De petitie tekenen op http://www.amnesty.nl/. De mensenrechtenorganisatie ijvert voor uitlevering door Soedan van de wegens oorlogsmisdaden aangeklaagde Ahmad Haroun en Ali Kushayb aan het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hier kunt u de petitie ondertekenen van Amnesty International. Ik vulde de zoektermen ‘Darfur’ en ‘genocide’ in op het google zoekformulier en kwam op de betreffende webpagina terecht van AI.
- Studenten zouden net als in de Verenigde Staten comités kunnen opzetten en acties kunnen
organiseren.
- Darfur Call en andere organisaties voor Darfuri in Nederland kunnen veel steun gebruiken,
ook financiële.
- Brieven schrijven aan politici in Neder­land en Europa om er voor te zorgen dat Europese
bedrijven niet langer exporteren naar Soedan.
- Een actie starten om Nederlandse olympische sporters net als Amerikaanse T-shirts te laten dragen met daarop de tekst ‘team genocide’.
- Geld storten aan Nederlandse hulporganisaties die actief zijn in Darfur.
- Een ‘Red Darfur’-campagne opzetten, bijvoorbeeld via de kerk.

Stel dat de media-aandacht verslapt na deze week, bent u dan niet meer bereid om actie te voeren voor Darfur, om geld te geven? Want verminderde media-aandacht zou toch een belangrijke rol spelen bij de geefbereidheid volgens charitasdeskundigen? Toch geloof ik daar niet veel van. Moeten we dan alles ‘voorgeschoteld’ krijgen? Ik denk dat we juist van het nieuwe medium, Internet, moeten profiteren om daar onze informatie over Darfur vandaan te halen, als de oude media het af laten weten. Je kan toch ook zelf op zoek gaan? En zoals er in het artikel van de VN al staat aangegeven, er zijn genoeg tips om iets voor Darfur te doen! Kijk niet weg! Zit niet stil!

Update:
Mattafix: Living Darfur, volume lekker hard zetten!!

Kijk hier voor meer informatie.
This is not just another charity single. Darfur is not just another African tragedy. This is not just about raising money for an extremely worthwhile cause. This is about the suffering of real people and raising awareness of the atrocities taking place everyday.
Darfur is the world’s largest concentration of human suffering. It’s also entirely avoidable if people speak out. This song is a vehicle to enable people around the world to join the voices of those that are suffering and demand an immediate ceasefire.

---

Bron afbeelding: Tot zover Darfur

Posted by helena on 09/11/2007

http://helenaishere.wordpress.com/2007/11/09/darfur-tot-zover-darfur-en-nee-klik-nu-niet-weg/