Darfur, vluchtelingenkampen, verloren cultuur, vasten voor Darfur

Culture is lost as generations grow up in camps 

Mothers can’t teach children the farming ways, or traditions. As Darfur waits for peace, culture is lost.

Back home in Darfur, villagers would be preparing the fields and harvesting before the rains. Instead, Darfuris in camps dependent on aid.

‘Zomaar’ drie berichten op Twitter, van Zaineb_Darfur, een jonge vrouw, geboren in Darfur. Toen haar dorp werd aangevallen door de Janjaweed, is ze met haar familie gevlucht en na een barre tocht in een vluchtelingenkamp in Tsjaad beland. For days, family hid from Janjaweed during the day and walked at night. Haar vader heeft de aanvallen van de Janjaweed niet overleefd. Nu woont ze met haar familie al zo’n vijf jaar in het kamp. Niemand had gedacht dat het zo lang zou duren.

nagma_darfur schrijft: darfur refugees live in tents that are 5 or 6 years old. when we do build small homes it is not strength but loss of hope that we will return to darfur. maar in het vluchtelingenkamp waar zaineb zit, worden kennelijk al wel kleine hutjes of huisjes van leem gebouwd. life in a camp was not supposed to be permanent, but now refugees build rooms out of mud, since tents are old tattered. laten we hopen dat ze daarmee de hoop niet verliezen en tegelijk ook in wat betere omstandigheden – leem lijkt me koeler dan een tent – gehuisvest zijn.

In de Van Heuven Goedhart lezing, op 21 juni 2007, ter gelegenheid van de Wereld Vluchtelingendag, besteedde Jan Pronk aandacht aan het leven van vluchtelingen en ontheemden in de vluchtelingenkampen. En zorg ervoor dat ze ons niet vergeten.

Uit de door Pronk aangehaalde gegevens van de UNHCR blijkt dat het aantal mensen dat gedurende langere tijd in een vluchtelingenkamp verblijft zes miljoen bedraagt¹. De gemiddelde verblijfsduur in een kamp is in een periode van tien jaar gestegen van negen tot zeventien jaar! Volgens Pronk wijst dit op een volledige stagnatie en dus op een totaal gebrek aan perspectief.

Zeventien jaar! Denkt u zich dat eens in! Het is niet te hopen dat Zaineb en Nagma en al die anderen die uit Darfur hebben moeten vluchten nog zo’n twaalf jaar in een vluchtelingenkamp moeten verblijven.  De verschrikkingen in Darfur hebben enkele honderdduizenden doden, 2½ miljoen ontheemden en bijna 250.000 vluchtelingen (die bijvoorbeeld in Tsjaad verblijven) teweeggebracht. Zo vreemd is het dan ook niet dat Zaineb schrijft dat de cultuur van diegenen die uit hun dorpen in Darfur zijn gevlucht, verloren gaat als je weet dat vluchtelingen gemiddeld zeventien jaar in een kamp moet verblijven.  Wat voor toekomst heb je dan als kind of jong volwassene als je weer terug kan keren naar je dorp, maar je helemaal niet weet hoe je je in leven moet houden? Omdat je niet geleerd hebt hoe? Pronk doelt in zijn toespraak op een probleem dat hieraan gerelateerd is:

We mogen de fout gemaakt in Zuid Soedan, waar de humanitaire hulp het zoeken naar een duurzame politieke oplossing lang heeft verdrongen, niet herhalen. Een duurzame oplossing vereist bijvoorbeeld voedselzekerheid voor de gehele bevolking. Die kan echter nooit het resultaat zijn van voedselhulp van buitenaf. Voedselzekerheid wordt alleen bereikt door het hernemen van de eigen voedsel- en landbouwproductie.

In Soedan heeft zich namelijk ook een ander conflict afgespeeld : een oorlog tussen Noord- en Zuid-Soedan. Volgens Pronk de langste in de recente geschiedenis van Afrika, met de meeste slachtoffers: een miljoen doden en vijf miljoen ontheemden en vluchtelingen in de buurlanden Kenia – in het zeer arme Turkana gebied – , Oeganda, waar ook een burgeroorlog woedde, en Ethiopië, dat zelf in oorlog was met Eritrea. Toen er een vredesakkoord werd getekend in januari 2005, en de situatie veilig genoeg werd² om terug te keren naar eigen huis en haard, bleek dat dit onvoldoende basis was voor de vluchtelingen en ontheemden om terug te keren. Een factor die namelijk eveneens een rol speelt om weer terug te keren is of de ontheemden en vluchtelingen een kans hebben om een nieuw bestaan op te bouwen. Dat was in Zuid Soedan zeer moeilijk. Het is het armste land van Afrika, door de oorlog nog verder achterop geraakt, zonder dat na de oorlog ook maar enige investering had plaatsgevonden in de wederopbouw. Infrastructuur, drinkwatervoorziening, onderwijs en gezondheidszorg bevinden zich in een deplorabele toestand. Diverse instanties hebben weinig tot niets aan wederopbouw gedaan. In 2007 – toen Pronk zijn toespraak hield – waren er volgens Pronk bijna een miljoen ontheemden weer teruggekeerd maar de voorzieningen ontbraken om hen behoorlijk op te vangen.

Het lijkt mij dat er een grote kans is dat dit probleem ook een rol gaat spelen in Darfur. Van groot belang is dat er gestart wordt met de wederopbouw zodra de situatie dit enigszins toelaat (veiligheid). Daarnaast moet er direct aangevangen worden met een programma voor diegenen die voedselhulp ontvangen, zodat ze minder afhankelijk worden van die voedselhulp. Bijvoorbeeld het hernemen van de eigen voedsel- en landbouwproductie. Daarmee gaat tevens – in ieder geval voor een deel - hun cultuur niet verloren. Het moet toch mogelijk zijn om - zelfs in de dorre gebieden waar vluchtelingenkampen zijn gelokaliseerd, land te cultiveren? Zou het een idee zijn om kleinere vluchtelingenkampen te maken wat het aantal vluchtelingen betreft dat het kamp herbergt, maar qua aantal hectares grondareaal een gebied te markeren dat wat omvang betreft voldoende is om de inwoners van de kampen zelf te laten voorzien in hun voedsel? En wat overige landbouwprodukten, zodat ze hun produkten wellicht ook kunnen afzetten in de markt en daarmee wat geld verdienen, wat ze hard nodig hebben, zeker als ze weer naar hun eigen dorp zouden kunnen vertrekken. Maar dit plan zal erg moeilijk te verwezenlijken zijn, vanwege redenen als onveiligheid en de grote aantallen ontheemden en vluchtelingen om wie het gaat.

Een ander effect van het langdurig moeten verblijven in vluchtelingenkampen in Darfur (of in Tsjaad) is dat er in de vluchtelingenkampen een Generatie X ontstaat : Many boys coming of age in the refugee camps in Darfur, Sudan, constitute a rising political force referred to as the “shabab,” which is Arabic for “young men.”

Het internationale beleid is er al jaren op gericht om vluchtelingen in de regio op te vangen. Veel mensen denken dat de meeste vluchtelingen opgevangen worden in de Westerse wereld maar dat is dus helemaal niet het geval. Laten we er dan ook voor zorgen dat vluchtelingen in kampen³ veel meer perspectief geboden wordt! Zeker als het toelatingsbeleid in veel Westerse landen steeds restrictiever wordt.

Ongeveer een jaar geleden maakte het WFP (wereldvoedselprogramma van de VN) bekend dat de voedselrantsoenen zo ongeveer gehalveerd zouden worden, o.a. vanwege een onveilige situatie langs de route die hulpgoederen (voedsel e.d.) veelal in trucks afleggen en door een tekort aan financiële middelen.

Des te schrijnender is het dat Soedan zeer grote hoeveelheden in eigen land geproduceerd voedsel verkoopt! Terwijl tegelijkertijd miljoenen mensen afhankelijk zijn van voedselhulpverlening.

In maart werden hulpverleningsorganisaties gedwongen Soedan te verlaten vanwege het aanhoudingsbevel van het ICC tegen de Sudanese president Omar al-Bashir. Onlangs werd bekend gemaakt dat Soedan toch weer bepaalde humanitaire organisaties wil toestaan in het land. Maar om welke organisaties het gaat is nog niet duidelijk. Er zal dan ook van het bizarre feit uitgegaan moeten worden dat er vooralsnog geen organisaties worden toegelaten. De organisatie ‘Artsen Zonder Grenzen’ beschrijft op haar website hoe de uitzetting van de medewerkers in zijn werk is gegaan. ‘Het voelde alsof we als criminelen werden behandeld’, zegt landencoördinator Sudan Reshma Adiata. Artsen Zonder Grenzen maakt zich grote zorgen om het lot van de mensen die nu geen hulp hebben.

Een en ander toont aan hoe precair de situatie blijft voor de vele ontheemden en vluchtelingen. Er zijn nog wel organisaties die enige vorm van hulpverlening kunnen bieden, zoals het WFP, dat in maart bekend maakte dat het voedsel zal blijven uitdelen. Dit zijn, zoals ik eerder schreef, wel beperkte hoeveelheden.

Hoe weinig voedselhulp men ontvangt per persoon wordt duidelijk als je leest wat Zaineb_Darfur erover schrijft – wederom op twitter – :

Food in camps barely able to last one month: Sorghum, Wheat Flr, split peas, sugar, salt, oil – about 1000 calories per day. Ze verwijst naar de actie: Vasten voor Darfur, ondermeer door Mia Farrow opgestart.  Mia Farrow zet zich al geruime tijd in voor Darfur. Ze heeft bijvoorbeeld ook tijdens de Olympische Spelen in China voor een ‘alternatieve opening’ gezorgd vanuit een vluchtelingenkamp in Tsjaad. Op de website http://fastdarfur.org/ staat vermeld dat Mia Farrow begint met haar hongerstaking op 27 april, ze zal gedurende een periode van 21 dagen alleen water drinken. Men vast om solidair te zijn met de hongerigen en stervenden in Darfur en voor langdurige vrede in Soedan. Anderen zullen Mia Farrow volgen in de actie. Men kan kiezen tussen een ‘water only fast’ en een ‘refugee rations fast’. Met de actie wil men aandacht schenken aan de humanitaire crisis die is ontstaan door het uitzetten van diverse hulporganisaties. Men vraagt aan de wereldleiders om ambitieus te zijn en aan een blijvende, duurzame vrede in Soedan te werken, waarbij de mensenrechten voor iedereen worden en blijven gerespecteerd. Op de website zie ik – in het linkerrijtje- een aantal namen staan met de volgende tekst erboven: Fasting without option. Onder de lijst waarin 19 namen staan, verschijnt de tekst: 4,7 million more.

Wij hebben die keuze wel!!

Er deden dinsdag 71 personen mee met Mia Farrow.

In het volgende filmpje kan je zien wat de hoeveelheid voedsel is dat Adef ontvangt.

Voedselrantsoen van Adef

http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=4319955&server=vimeo.com&show_title=0&show_byline=0&show_portrait=0&color=&fullscreen=1

Adef’s food rations

Hier wordt uitgelegd waarom er wordt gevast voor Darfur:

Vasten voor Darfur

http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=4278851&server=vimeo.com&show_title=1&show_byline=1&show_portrait=0&color=&fullscreen=1

Mia Farrow blogt over Darfur en over haar vastenactie voor Darfur op haar eigen website.

Heeft een dergelijke actie eigenlijk enige nut? Mia Farrow heeft in ieder geval wel de aandacht getrokken van enkele media in Nederland. Maar de berichtgeving hierover was schaars. In de VS trekt de actie in ieder geval meer aandacht.

Afgelopen dinsdag 5 mei hebben we Bevrijdingsdag gevierd en een dag eerder de doden herdacht. Zelf was ik voor het eerst bij de dodenherdenking in Utrecht aanwezig. Daar heb ik ook aan Darfur en andere conflictgebieden gedacht.

Hadden we niet gezegd: Dit nooit meer?

Vluchtelingen leven in een verdeelde wereld, tussen landen waarin ze niet kunnen leven en landen waarin ze niet mogen leven. 

Elie Wiesel
(uit het boek: ‘Op de Vlucht’, van Caroline Moorehead’).

 

---

Bron afbeeldingen (nummer twee en drie) : Twitpic, van Zaineb_Darfur en Nagma_Darfur (klik op de foto’s en je krijgt de afbeeldingen te zien in groter formaat). Bovenste afbeelding had ik al eerder gemaakt, naar aanleiding van de actie van Amnesty Internatnal: ‘Vlammen voor de Vrijheid’, ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de UVRM. Tijdens deze campagne stonden de mensenrechten centraal. De campagne is inmiddels afgelopen maar wat mij betreft mag hij doorgaan!

1. Volgens Stichting Vluchteling zijn dat (inmiddels) zeven miljoen mensen!

2. Wat Zuid Soedan betreft, er mag dan een vredesakkoord zijn getekend, dat wil nog niet zeggen dat de situatie daar echt veilig is. De VN liet onlangs weten dat er in een gebied in het Zuiden van Soedan – deelstaat Jonglei – weer een conflict tussen stammen was gesignaleerd wat in korte tijd tientallen mensen het leven kostte. Volgens Artsen Zonder Grenzen hebben er in de maanden maart en april zware gevechten plaatsgevonden, “waarbij volgens berichten 600 mensen omkwamen en duizenden mensen ontheemd raakten”.  En dit was niet de eerste keer sinds de ondertekening van het vredesakkoord.

3. Vluchtelingen verblijven ook bijvoorbeeld in steden als Caïro, dus niet alleen in vluchtelingenkampen. In dit artikel gaat het voornamelijk over vluchtelingen en ontheemden die in kampen verblijven.

Posted by helena on 07/05/2009

http://helenaishere.wordpress.com/2009/05/07/darfur-vluchtelingenkampen-verloren-cultuur-vasten-voor-darfur-2/