Biodiversiteit op mijn balkon in Utrecht: van busstop voor de bijen naar balkonhalte


Medio april kondigt mijn woningbouwvereniging per brief aan dat de keuken vervangen wordt en dat de buitenkant geschilderd gaat worden. “Uw woningbouwvereniging vindt het belangrijk dat u fijn woont in een goed en comfortabel huis. Uw woning – een maisonnette – onderhouden draagt daaraan bij”. Geldt dat ‘fijn wonen’ ook voor de insecten en vogels die mijn balkon een bezoekje brengen? Vraag ik me af als ik de brief lees. Want ik ben immers druk bezig met de biodiversiteit te herstellen in een versteende buurt, de Rivierenwijk. In mei twitter ik: “als mijn woningbouwvereniging nét in de zomermaanden wanneer alle bloemen en planten in bloei staan op mijn balkon, de boel wil verven, zeg ik dat dit niet kan omdat er zeldzame dieren en planten waargenomen zijn!” En ja hoor, enkele maanden later wordt mijn ‘bede’ op twitter verhoord.

Groen balkon

Al twee decennia woon ik in mijn maisonnette met balkon in de vierde grote stad van Nederland: Utrecht. In een helaas wat minder groene buurt van Utrecht: de Rivierenwijk. Ik probeer een klein aandeel te hebben in het vergroten van het aandeel groen in de wijk door mijn balkon vol met planten en bloemen te zetten – en op te hangen -, die vooral van voedsel moeten dienen voor de insecten en vogels. Er staan niet alleen vaste planten maar ook veel één- en tweejarigen.

Libelle overnacht op mijn balkon, National Geographics deelt foto op twitter

Vogels, bijen, hommels, vlinders, sprinkhanen. Ik kan een dagboekje schrijven over de waarnemingen die ik doe en de dingen die ik meemaak in mijn ‘groene oase’:

Libelle overnacht op mijn balkon. En het is volle maan
  • Jonge merels die op de balustrade van mijn balkon in de schaduw van de vlinderstruik een middagdutje komen doen.
  • Mannetje merel die elk jaar het hoogste lied zingt en lekker komt badderen. Ook een keertje zelfs toen ik op mijn balkon zat! Mannetjes- en vrouwtjesmerel die op zoek zijn naar wormen en naar nestmateriaal. Overigens zie en hoor ik veel minder merels. Ik hoor ze af en toe nog wel zingen maar dan van wat verder weg.
  • Elk jaar jonge struiksprinkhanen! In mei begin ik de kleintjes (nymfen) al te zien en het is elk voorjaar weer spannend hoeveel ik er tel en of ze er wel zijn.
  • Rozemarijngoudhaantje en andere keversoorten en torretjes (ook wantsen, lieveheersbeestjes etc.).
  • Puttertjes die op de cosmea afkomen.
  • Koolwitjes, atalanta, distelvlinders, kolibrievlinder, muntvlindertjes, gamma-uiltjes.
  • Libellen en juffertjes, zelfs een libelle die in de nacht bleef logeren op een bloem (en het was volle maan)! Die heb ik natuurlijk op de foto gezet (statief erbij gepakt, was wat lastig manoeuvreren binnen die kleine ruimte die ik had). Werd op twitter gedeeld door National Geographics.
  • De huismuis… (minder geslaagd).
  • Heel even een tsjirp tsjirp sprinkhaan gehad (soort mij onbekend).
  • Veel soorten sluipwespen, bijen, hommels.
  • Slakken.
  • Diversiteit aan planten/struiken en bloemen: Kamperfoelie, korenbloem, munt, lavendel, citroenmelisse, vlinderstruik, koninginnekruid, klaproos, lathyrus, koolzaad, salie, walstroleeuwenbek, agastache (dropplant), avondviolier, tabaksplant, herfstaster, kattenkruid, cosmea, slaapmutsje, bolderik en meer. Het wisselt overigens wel per jaar wat er op mijn balkon staat en welke planten het wel of niet goed doen.
Puttertje bij de cosmea

Wat is biodiversiteit? Waarom jouw balkon?

Wageningen University&Research over biodiversiteit:

Biodiversiteit is kortweg de verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied – van een waterdruppel tot een compleet bos of zelfs de aarde als geheel. Biodiversiteit omvat alle soorten planten, dieren en micro-organismen, maar ook de enorme genetische variatie binnen die soorten en de variatie aan ecosystemen waar ze deel van uitmaken, van moerassen tot woestijnen.

Biodiversiteit is belangrijk. De biodiversiteit wordt vaak gebruikt als een indicator voor de gezondheid van een ecosysteem. Vrijwel alles wat we eten, is direct of indirect te herleiden tot biodiversiteit. Hoe rijker de biodiversiteit, hoe groter de kans op medische ontdekkingen, economische ontwikkeling en aanpassing aan nieuwe uitdagingen zoals klimaatverandering.” Daarnaast laat allerlei onderzoek zien dat mensen zich beter voelen en productiever zijn in een groene omgeving.

Helaas gaat de biodiversiteit achteruit. Het aantal soorten neemt wereldwijd – ook in ons land – sterk af. De laatste jaren was het een hot item in het nieuws. Zo is er sprake van een sterke afname van het aantal insecten. En in mei kwam het IPBES (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services) nog met een belangrijk rapport naar buiten over de afname van de biodiversiteit wereldwijd. De achteruitgang van de natuur gaat sneller dan ooit in de geschiedenis van de mens.

IPBES:

Nature’s Dangerous Decline ‘Unprecedented’
Species Extinction Rates ‘Accelerating’

Current global response insufficient;
‘Transformative changes’ needed to restore and protect nature;
Opposition from vested interests can be overcome for public good

Most comprehensive assessment of its kind;
1,000,000 species threatened with extinction

Biodiversiteitscrisis

Naast een klimaatcrisis hebben we dus ook een biodiversiteitscrisis. Er zijn verschillende oorzaken en factoren te noemen bij deze biodiversiteitscrisis zoals intensieve landbouw, verlies aan groen door bijvoorbeeld toenemende verstedelijking, bestrijdingsmiddelen en de klimaatverandering. Hier ga ik verder niet op in. Belangrijker is nu dat we de biodiversiteit moeten herstellen.

gamma-uiltje op mijn balkon

Libelle komt even rusten

Waarom is biodiversiteit in de stad belangrijk

De stad is door de aanwezigheid van stressfactoren zoals luchtvervuiling, verkeersoverlast, temperatuur extremen, beperkte ruimte, etc. in veel opzichten een ongunstige leefomgeving. Het groen in de stad, met name in de vorm van grotere groene gebieden, kan deze negatieve invloeden beperken. Groen heeft een positief effect op de luchtkwaliteit, het klimaat en de waterhuishouding. Uiteindelijk verbetert zo het leefklimaat in de stad, bovendien draagt het bij aan de gezondheid en het welzijn van de bewoners. Overigens is er in de stad inmiddels meer natuur en biodiversiteit dan op het platteland. Tegelijkertijd wordt het aanwezige groen veelal bedreigd door verdichting (o.a. woningbouw).

De gemeente kan veel doen om de biodiversiteit te herstellen, evenals bedrijven en andere organisaties. Dit blijft veelal beperkt tot parken en overige groengebieden. Ook kunnen ze hun inwoners op weg helpen. Zie verderop wat de gemeente Utrecht in dit geval doet. Ook jij, als inwoner van de stad of dorp kan een rol spelen. Biodiversiteitsherstel begint bij jou! In je eigen straat, of in je tuin en/of balkon.

Want tuinen en balkons hebben vaak alleen al een grotere oppervlakte in totaal dan bijvoorbeeld de parken in een stad of dorp. En het groen in je tuin of op je balkon dient als ‘stepping stone’ voor de soorten die er leven in de stad om van de ene groene zone in de andere te komen. Vaak zijn tuinen en balkons nog hun enige toevluchtsoord. Maar helaas zijn de trends in tuinenland en balkons tamelijk grijs: bestrating en loungebanken nemen de plaats in van flora en fauna.
Daarnaast kan je als inwoner je straat vergroenen. Denk bijvoorbeeld aan boomspiegels, of een groene gevel, of een geveltuintje.

Organisaties doen zoals gezegd gelukkig ook wat tegen de ‘verstening’. Zoals operatie “Steenbreek‘ en Deltaplan ‘Samen voor biodiversiteit’.

En zoals je ziet en leest doe ik zelf als inwoner van de gemeente Utrecht, ook veel! In een tamelijk versteende buurt, de Rivierenwijk, probeer ik iets te doen om de biodiversiteit te verbeteren. Maar wat nou als de eigenaar van je woning de boel wil gaan opknappen, en de buitenkant gaat verven? Ook de gevel aan de kant van je balkon? Waar planten en bloemen staan? Die allerlei insecten en vogels aantrekken?

Opeens zie ik tien prachtige rupsen op mijn balkon!

Ik maak me zorgen over de impact van de opknapbeurt en laat dat in mei ook op twitter weten. “Als mijn woningbouwvereniging nét in de zomermaanden als alle bloemen en planten in bloei staan op mijn balkon de buitenboel willen verven, zeg ik dat dit niet kan omdat er zeldzame dieren en planten waargenomen zijn!”

Het is inmiddels juli als een medewerker van de woningbouwvereniging mijn keuken en balkon komt inspecteren. Het balkon staat vol met planten en bloemen: je kan er amper meer lopen. Wat er met deze flora (en fauna) gaat gebeuren als de schilders komen weet ik nog niet. Ik hoop dat niet alles verplaatst moet worden. En dat het aanwezige ecosysteem verstoord wordt.

Dan is het augustus. Ik zie opeens een rups op één van de tegels van mijn balkon lopen. Al gauw tel ik er tien! Op het walstroleeuwenbekje (ik wist trouwens ook niet meer welke plant dit was, staat al jaren op mijn balkon en doet het uitstekend!). Maar wat is het voor rups? Van welke vlinder? De volgende stap is uitzoeken om welke rups het gaat. Via ingewikkelde zoeksystemen en afbeeldingen bekijken op het www kom ik er niet achter. Ik vraag het aan De Vlinderstichting die ook op twitter zit. Een andere twitteraar ziet mijn vraag, en antwoordt dat het een vlasbekuiltje is, een zeldzame dagactieve nachtvlinder. De Vlinderstichting bevestigt het en ik voer de waarneming in op de site van waarneming.nl. In de stad Utrecht – en zelfs in de hele provincie Utrecht – wordt hij zelden waargenomen zie ik. Sinds 2010 slechts enkele keren. En nu door mij dus. Op mijn balkon!

rups van het zeldzame vlasbekuiltje op mijn balkon

Even later plaats ik de volgende tweet:

De Vlinderstichting reageert meteen op mijn tweets.

Voor diegenen die niet weten wie Caspar Janssen is en wat hij doet: Caspar Janssen schrijft om de twee weken over zijn balkon en de biodiversiteit in Amsterdam.

Caspar Janssen probeert dit voorjaar en deze zomer een vlinder- en bijenvriendelijk stadsbalkon te creëren. Hij doet tweewekelijks verslag van de ontwikkelingen. Al zijn tips worden gebundeld op deze pagina.

Hij schrijft in zijn eerste artikel over zijn balkon:

“Ik zou het natuurlijk ook in één keer goed kunnen aanpakken: een groene oase maken. Mijn eigen mini-Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Zoveel mogelijk soorten lokken: hommels, wilde bijen, vlinders, andere insecten, vogels. En dan bijhouden wat er gebeurt. Zouden er een miljoen balkons zijn in Nederland? Stel, die werden allemaal ingezet voor de bestuivers en andere insecten, dat moet toch verschil maken”.

Je zou dus wel kunnen concluderen dat mijn #mini #Deltaplan geslaagd is! En helemaal het plan van Caspar Janssen op zijn eigen ‘biodiverse’ balkon als ik zijn reeks in De Volkskrant volg! Nu de rest van de balkons en tuinen in ons land! Want “het helpt als je jouw tuin vergroent (ook al is-ie piepklein)“!

Wat doen gemeenten eigenlijk? Dat hangt natuurlijk af van de gemeente waar je woont. Utrecht is druk bezig met groen in de stad en biodiversiteitsherstel. Zie voor wat de gemeente doet o.a. hier. En stadsecologen die in dienst zijn van de gemeente helpen mee om de natuur (meer en beter groen, meer biodiversiteit) in onze stad te verbeteren. Helaas verliezen we in de stad ook groen, vooral door inbreiding. Er moeten namelijk veel woningen gebouwd worden in onze stad. Maar de gemeente kan de kwaliteit van het groen ook verbeteren. Of kleine dingen doen, die toch een grote impact hebben. Een speciaal idee wat viral ging, en welk concept wereldwijd overgenomen werd en wordt door andere gemeenten, zijn de ‘groene bushaltes’: op 316 bushokjes zijn groene daken met sedum gekomen. Bijen (bedreigde diersoort), hommels, vlinders en andere insecten bezoeken sedum goed.

Groene daken van sedum op Utrechtse bushaltes

Utrecht heeft zijn bijenhaltes of bijenstops/’beestops’ bij de bushaltes. Helena heeft haar eigen insectenhalte op haar balkon. En wat de renovatie van mijn maisonnette betreft: dat wordt uitgesteld tot na het nieuwe jaar. Nog even afwachten dus of mijn woningbouwvereniging bij de werkzaamheden rekening houdt met het zeldzame vlasbekuiltje.

In de lente of zomer zal de spanning hier ten huize stijgen. Neem ik wederom het zeldzame vlasbekuiltje waar? Als rups, of beter, als vlinder? In ieder geval denk ik dat mijn eigen mini-Deltaplan Biodiversiteitsherstel geslaagd is.

Overigens ontving ik in oktober een brief van mijn woningbouwvereniging Bo-Ex: ze willen zonnepanelen gaan plaatsen! Goed bezig zeg!!

Natuurwaardekaart Utrecht


Wil je weten waar in Utrecht bijzondere en beschermde planten en dieren zijn waargenomen? Neem dan een kijkje op de natuurwaardekaart.

Natuurwaardekaart Utrecht

Er zijn verschillende leefgebieden waar je kan zien welke plant- en diersoorten er voorkomen. De leefgebieden zijn onderverdeeld in: 1) steen en gebouwen, 2) oever en water, 3) bomen, bos en struiken, 4) gras en kruiden, 5) biotoop overstijgende soorten. Door een leefgebied te selecteren zoals ‘steen een gebouwen’ kan je vinden welke plant- en diersoorten er voorkomen. Zoals bijvoorbeeld vleermuizen, of gierzwaluwen, de huismus, etc.

Waarnemingen via waarneming.nl en telmee.nl zijn de input voor deze kaart. De kaart is nog niet volledig.

Daarnaast is er een ‘bekijk de natuur’ in de buurt kaart. Het gaat om : “Natuur in je Buurtkaart”. Utrecht Natuurlijk: “Nieuw in ons stadsie! De gemeente Utrecht heeft de Natuur in je Buurtkaart ontwikkeld. Op deze kaart kun je zien welke planten en dieren er in jouw omgeving bekend zijn”. De kaart zoomt niet verder uit dan het wijkniveau.

Bewerkte schermafbeelding van de natuurwaardekaart
Klik op de afbeelding om naar de Natuur in je Buurtkaart te gaan

Je tikt eerst een adres in op de ‘Natuur in je Buurtkaart, Vervolgens wordt ingezoomd naar dat adres (in dit geval een adres in de Rivierenwijk, Utrecht). Je ziet meteen rechts welke soorten er vervolgens waargenomen zijn binnen een straal van 100 meter. Waargenomen zijn o.a.: egel, tongvaren en de gierzwaluw.

De gemeente Utrecht over de natuurwaardekaart:

Nieuw zijn de natuurwaardenkaarten om op stadsniveau het ecologisch netwerk te verbeteren en leefgebieden beter te laten functioneren. Die kaarten laten per wijk zien waar beschermde, Utrechtse soorten en hun leefgebied voorkomen.

Bron: gemeente Utrecht

Utrecht Natuurlijk organiseert excursies om de ‘witte plekken’ (waar nog niet veel over bekend is) in de kaart nader in te vullen. “Kennis over aanwezige soorten en natuurwaarden zijn belangrijk en kunnen gebruikt worden voor beheer, inrichting en bescherming, bijvoorbeeld bij ruimtelijke ontwikkeling”. Daarnaast gaan professionele onderzoekers ook inventarisaties uitvoeren.

Meehelpen?

Utrecht Natuurlijk kan wel wat hulp gebruiken bij de inventarisaties. Je hoeft geen expert te zijn, maar het is wel handig als je al basiskennis hebt van de soortgroep. De excursies zijn per fiets of lopend. Aanmelden is verplicht. Zie voor data en meer informatie Utrecht Natuurlijk.

Derde Tiny Forest geopend in Utrecht


Vanaf donderdagmiddag 4 april 2019 is onze stad een Tiny Forest rijker: wethouder Lot van Hooijdonk opende samen met kinderen en betrokken organisaties Tiny Forest ‘Eigenwijze Artan’ in het Baden Powellpark in de wijk Hoograven.

Utrechts derde Tiny Forest ligt op de groenstrook (het Baden-Powellpark) langs het fietspad van Hoograven/de Bokkenbuurt richting Lunetten. Om preciezer te zijn: je kan het vinden naast het fietstunneltje onder het spoor door. Een Tiny Forest is een klein, dichtbegroeid, inheems bos. Met de komst van dit minibos heeft Utrecht nu drie kleine bossen. Eentje is te vinden bij de Cremerstraat – Tiny Forest ‘Cremertuin’ – en de ander bij het Muziekplein in Terwijde (Leidsche Rijn).

Het minibos in de wijk Hoograven is geplant op de dag voor de opening. Schoolkinderen van BSO Ludens hebben woensdagmiddag samen met IVN Nederland, Stichting The Tree Party, Utrecht Natuurlijk, gemeente Utrecht en buurtbewoners het minibos geplant.

Naast buurtbewoners en andere belangstellenden, kinderen, wethouder Lot van Hooijdonk van de gemeente Utrecht waren er o.a. de volgende organisaties aanwezig: IVN Nederland/Utrecht, Stichting the Tree Party, Starters4Communities, BSO Ludens, gemeente Utrecht, Utrecht Natuurlijk, Wijkbureau Zuid en vertegenwoordigers van de wijk Overvecht. Vertegenwoordigers uit de wijk Overvecht gaven tijdens de bijeenkomst ook een Tiny Forest in hun wijk te willen hebben.

Bron citaat: IVN

Er was gitaarmuziek en er werd speciale wijn geschonken. De wijn paste goed bij het thema: voor elke geopende fles Treeborn, plant WeForest een boom, om zo ontbossing tegen te gaan. En zoals gebruikelijk bij openingen, vonden er toespraken plaats. Ook wethouder Lot van Hooijdonk hield een korte speech en opende het minibos met kinderen. Het Tiny Forest kreeg de naam ‘Eigenwijze Artan’ (Artan betekent kleine beer).

Er zijn op het gebied ter grootte van een tennisveld wel 600 bomen geplant. Het veldje ziet er nu nog kaal uit. Maar een Tiny Forest is zodanig opgezet dat alles snel groeit. Een Tiny Forest wordt aangelegd volgens de bosbouwmethode van de Japanse professor Miyawaki. Daardoor groeien de jonge boompjes extra goed.

Dit project is mede te danken aan een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij. Het Tiny Forest Eigenwijze Artan is daarnaast mogelijk gemaakt door Stichting The Tree Party, Gemeente Utrecht, Ludens, Utrecht Natuurlijk, Hoek Hoveniers en Queridon.

Nog nieuwe plekken voor minibossen in Utrecht gezocht

Utrecht wil binnen drie jaar nog drie zogeheten ‘Tiny Forests’ aanleggen. Het college wil de minibossen bij voorkeur realiseren in wijken waar nu nog weinig groen is. Bewoners en scholen kunnen het initiatief nemen voor een Tiny Forest in hun buurt. IVN Natuureducatie en de gemeente Utrecht zijn op zoek naar initiatiefnemers en scholen die in hun eigen wijk deze minibossen willen realiseren. Wil jij een Tiny Forest aanleggen bij jou in de buurt? Dien je plan in via ivn.nl/tinyforest/initiatiefnemer-worden.

Tiny Forest voor een beter klimaat en biodiversiteit

Wat Cruyff Courts zijn voor het voetbal, moeten Tiny Forests worden voor de natuur“. Een Tiny Forest is een dichtbegroeid, inheems bos met de grootte van een tennisbaan: zo’n 200 m2. Er staan ongeveer 600 bomen/struiken. Alhoewel het principe waarop Tiny Forest is gebaseerd bij elk nieuw bosje overal wordt toegepast is iedere Tiny Forest toch weer anders. De vorm van het bos, en de buitenruimte eromheen is afhankelijk van de locatie en wensen van de buurt en gemeente.

Wat zijn de effecten van een Tiny Forest:
  • Meer en een verbeterde biodiversiteit. Het bos van 200 m2 bestaat uit veel verschillende soorten bomen. Deze bomen trekken weer insecten en vogels aan.
  • Het bos brengt natuurbeleving dichterbij. De afstand tussen mens en natuur is groter dan ooit. Een Tiny Forest voor de deur prikkelt de nieuwsgierigheid en geeft mensen de kans om de natuur in de eigen leefomgeving te ontdekken en daarover te leren.
  • Het minibos dient als een prettige ontmoetingsplek voor buurtbewoners en hun kinderen.
  • De aanleg van Tiny Forests vergroot de waterbergingscapaciteit, verbetert de luchtkwaliteit én gaat hittestress tegen.
  • Tot slot heeft een bos een positief effect op de gezondheid: meer natuur in de buurt kan zorgen voor minder stress en stres gerelateerde klachten.

Over Tiny Forest®

Een Tiny Forest® is een dichtbegroeid, inheems bos ter grootte van een tennisbaan. Dit bos is niet alleen een prettige plek voor vlinders, vogels, bijen en kleine zoogdieren, maar ook voor mensen. Kinderen leren in het buitenlokaal over de Nederlandse natuur en buurtbewoners ontmoeten elkaar op een prettige en gezonde plek.

Tiny Forest®

Tiny Forest is een concept dat bedacht is door de Indiase ingenieur Shubhendu Sharma (CEO Afforestt). Hij baseerde zich weer op de bosbouwmethode van de Japanse bomenexpert Akira Miyawaki. Dr. Miyawaki ontwikkelde in de jaren ’70 een methode om natuurlijke, inheemse bossen te herstellen. Hij legde ruim 1.700 bossen aan, waarvan 96,7% zich binnen tien jaar tot een veerkrachtig ecosysteem ontwikkelden. Shubhendu Sharma raakte geïnspireerd door Miyawaki’s aanpak en vertaalde de werkwijze naar een stadsomgeving.

Bron: IVN/tinyforest

Wie zelf een Tiny Forest in de achtertuin wil aanleggen kan aan de slag met hulp van de “Miyawaki-methode”. Die kan je vinden op de website van Afforestt, het bedrijf van Shubhendu Sharma.

Stap voor stap staat uitgelegd hoe je voor de beste bodem en bomen zorgt, waar je bomen het beste kunt planten en hoe je het kleine bosje moet onderhouden. Op de website van IVN is een handboek te vinden. De organisatie werkt daarnaast aan filmpjes waarin de methode wordt uitgelegd.

Wil je in Utrecht een al iets ‘rijper’ Tiny Forest bekijken neem dan een kijkje bij het bosje langs de Cremerstraat in de wijk Lombok, langs het drukbereden spoor. Dit minibos is ongeveer twee jaar oud. Dit bosje is het eerste Tiny Forest van de Provincie Utrecht en het derde van Nederland.

Bron: Facebook Tiny Forest de Cremertuin

Rondje Ringpark Dichterswijk deel II


Maak kennis met het Ringpark Dichterswijk. Deze route is sinds begin juli aaneengesloten te lopen. Een indruk van het gebied en de plannen die er zijn. Deel II. Over spannende elementen, gedichten, (woningbouw)plannen en mogelijke bedreigingen. Kunnen we straks de vruchten blijven plukken van het Ringpark Dichterswijk Utrecht?

UPDATE: Het rondje Ringpark Dichterswijk is helaas niet helemaal meer af te maken. Je kan het deel op het Kruisvaartterrein niet meer lopen. Zie voor verdere updates de Facebookpagina van Ringpark Dichterswijk

Zie voor deel I: Rondje Ringpark Deel I.
De wandeling gaat verder. We waren gebleven bij:

Loop richting de Hefbrug en steek via het bruggetje de Kruisvaart over. Je komt op het Kruisvaartterrein.

Dansende juwelen in het groen. Futen in het water. Snaterende eenden. Woonboten. Een prachtige oude hefbrug. Het spannende kleurige, helaas tijdelijke skatepark ‘De Yard’ en de naast De Yard liggende Grindbak niet te vergeten, met zijn street-art! Bij de Kruisvaart. En een voetpontje. Waarmee je het water – de Kruisvaart – over kunt steken. Eenvoudig aan de kabel trekken en je bent zo aan de overkant.

De Kruisvaart – het vervolg

Een aalscholver vliegt geruisloos over
Te laat
Om hem – verstild – op beeld vast te leggen

Na het bruggetje: volg het pad (stenen pad). Het smalle pad wordt bijna ‘omhelsd’ door de vele soorten van begroeiing: braamstruiken, lijsterbes en rozenbottel en andere struiken. De lijsterbes en de rozenbottel zitten vol met bessen en vruchten als ik er loop. Ook jonge en wat oudere bomen zie ik staan. Heel veel jonge berken.

Volg het pad naar rechts. Of loop even het heuveltje op en bekijk het skatepark ‘de Yard’. Hier zie je ook veel graffiti, o.a. van de beroemde KBTR. Links van het skatepark bevindt zich de ‘Grindbak’, waar eveneens veel graffiti te vinden is.

Het skatepark oogt verlaten. Bij regen staat het skatepark onder water. Recent bleek dat het skatepark en de Grindbak al gesloten zijn. De gemeente heeft er hekken laten plaatsen. Waarschijnlijk om woningbouw op het Kruisvaartterrein (het voormalige EKP-terrein) mogelijk te maken.

__________________________________________________________________
Kruisvaart en woningbouwplannen
Op het voormalige EKP-terrein van de NS tussen de Kruisvaart en het spoor komen 450-600 nieuwe woningen. Zie voor de plannen kruisvaartkade.nl.
Vlakbij het centrum van Utrecht, tussen de Kruisvaart en het spoor, ligt een terrein vol potentie om de visie Healthy Urban Living van de stad Utrecht te verwezenlijken. Aansluitend op de Dichterswijk zal de Kruisvaartkade in het teken staan van vergroening en duurzaamheid. Volgens de plannen wordt rekening gehouden met het Ringpark. In co-creatie ontworpen noemt de gemeente het. “Het plan zorgt ervoor dat het Ringpark wordt afgemaakt”.
Daarnaast komt er een fietsroute over de Hefbrug. Zie ook de plannen met betrekking tot de nieuwe verbinding onder het spoor door (zie verderop in dit artikel). Om de nieuwbouw te realiseren moeten overigens 111 bomen gekapt worden.
De nieuwe woningen komen in het gebied tussen de Jan van Foreeststraat (deze ligt links in de richting van het CS) en het voetpontje/Trimbosinstituut te liggen.
Op 26 april 2018 stemde de gemeenteraad Utrecht in met het bestemmingsplan. Er werden een paar moties aangenomen. Waaronder de motie “groen kruisvaartkwartier”. Zie ook de vele zienswijzen die werden ingediend als reactie op het bestemmingsplan, te bekijken via de site van de gemeente Utrecht: agenda met alle stukken. Zie hier voor het bestemmingsplan en alle overige stukken.
__________________________________________________________________

Als je op het heuveltje staat zie je aan de overkant van de spoorlijnen de bussen rijden. Je kan de treinen ook zien en horen. Toch, tijdens de wandeling langs dit deel van de route, ervaar je rust. Geen drukte, geen lawaai. Je verwacht niet dat je midden in de stad bent, vlakbij het drukste station van het land. Een groot deel van het pad ligt bovendien verscholen achter een heuveltje met begroeiing. En aan de andere kant langs het kabbelende water. Dit creëert een enorme stilte en rust.

Het zandpad volgen, dit pad loopt door een heuvelachtig gebiedje, wat de wandeling spannender maakt. Ook hier veel begroeiing, zoals jonge populieren, wilgen en berken. Aan de rand van het water staat een prachtige jonge treurwilg.

Een stel futen, eenden, waterhoentjes in het water! Woonboten. Vlinders fladderen door het groen. Op zoek naar nectar. Dansende juwelen.

Nog meer lijsterbessen! Riet langs het water. Grassoorten met pluimen glanzend in het tegenlicht. Een wespennest tussen de bramenstruiken.

De zon schittert sterretjes op het water. Bloeiende waterlelies.
Ruisende bladeren door de wind.

En dan, even later, kom je bij het in juli geopende trekveer/voetpontje. Hiermee kan je het water oversteken. Stap op de pont en trek aan het touw. Je bent zo aan de overkant! En je verveelt je geen moment want er hangen ook een paar mooie gedichten aan het voetveer. Het voetveer ligt aan de rand van een plantsoen.

Door het plantsoen lopen en je komt bij de Da Costakade. Links zie je het Trimbosinstituut liggen. Hier heeft het Ringpark ook plannen voor bedacht.

Eindpunt wandeling: terug bij het Merwedekanaal

Je loopt een stukje naar rechts en dan meteen naar links, de Anna Maria van Schuurmanstraat in. Daar staat op een gebouw een gedicht met prachtige afbeelding, van het gezicht van Isaäc da Costa (1798-1860). Loop richting de Croeselaan en steek deze over. Nog voor de Croeselaan komt een prachtige Kastanjeboom je tegemoet! Dit is het Brederoplein.

Na het oversteken van de Croeselaan weer rechtdoor de Heycopstraat inlopen. Rechts restaurant Café Branding. Op het gebouw waar Branding deel van uitmaakt staat een prachtig gedicht. Van Ingmar Heytze:

‘Ik stuur je dit van
boven, deze letters
zijn mijn ogen. Ik
zie je vaker lopen,
lees je briefjes op
je telefoon. Ook dit
bericht past in je
hand: ik heb je lief’.

Relatie met locatie: Ingmar Heytze werd voor dit gedicht geïnspireerd door sms’ende leerlingen van de nabijgelegen basisschool De Kleine Dichter in de Dichterswijk in Utrecht. Het gedicht heeft de vorm en de lay-out van een sms’je en bevat precies 160 tekens. Het is als muurschildering aangebracht op een café-restaurant in de Heycopstraat in de Dichterswijk van Utrecht.

Bron: Straatpoezie.nl

Volg de Heycopstraat. Aan de rechterkant bevinden zich diverse bedrijven. Ook een soepfabriek: Intertaste. Dit bedrijf wil het terrein verlaten. Hier komt woningbouw. Er wordt een nieuwe duurzame woonwijk gepland van ca. 395 woningen. Het nu nog groene speelterrein voor kinderen (een groot grasveld dat verdiept is aangelegd, met speelse elementen uit de natuur) is ook opgenomen in de bouwplannen.

Je bent nu bij het eindpunt van de wandeling.

Zie voor de plannen Utrecht.nl. En meer info: >> met o.a. het document Transformatie Heykop (pdf).

Een andere ontwikkeling – naast de woningbouw – die van invloed kan zijn op het Rondje Ringpark Dichterswijk is de geplande nieuwe verbinding onder het spoor door.

Verbinding onder het spoor

De gemeente Utrecht wil een nieuwe verbinding voor fietsers en voetgangers onder het spoor. Bij de Jeremias de Deckerstraat en/of Hubert Poortstraat komt een verbinding onder het spoor richting de Nicolaas Beetsstraat. Zie>>> (pdf). Er zijn nu namelijk te weinig onderdoorgangen. De spoorwegen vormen een flinke barrière in onze stad.

De stad is de afgelopen jaren steeds toegankelijker geworden en veel grote barrières zijn geslecht. Om de ontwikkeling kracht bij te zetten en verder te ontwikkelen onderzoeken we de mogelijkheid om een nieuwe verbinding te maken tussen de Croeselaan en de Nicolaas Beetsstraat. De keuze hiervoor is omdat er tussen de Nieuwe Moreelsebrug en de Bleekstraat voor een kilometer geen overgang is. Een verbinding hier zal in de toekomst een uitstekende groene verbinding kunnen worden tussen het Stadseiland, Parkhaven/Beurskwartier tot de Binnenstad. Optie 1 is een verbinding (onder het spoor door) van de Nicolaas Beetsstraat naar de Jeremias de Deckerstraat. Optie 2 is de Hubert Pootstraat.

Ik wacht vol spanning af tot alle deelgebieden af zijn en je bijvoorbeeld kunt kanoën. Of appels en bessen en andere vruchten kunt plukken langs het Plukpad. Het is afwachten hoe het er voorstaat met het Ringpark als de nieuwe woningen gerealiseerd zijn en de nieuwe verbinding er is onder het spoor door.

De vruchten plukken van het Ringpark Utrecht

Het is te hopen dat de spannende elementen in het Ringpark behouden blijven. En dat de plannen voor de verschillende deelgebieden daadwerkelijk uitgevoerd worden. Wat gebeurt er met het huidige groen en hoe gaat het met de biodiversiteit als alle nieuwbouwplannen verwezenlijkt zijn? Er staat weliswaar in de plannen dat de nieuwe wijken gebouwd worden volgens het Healthy Urban Living principe, toch wordt het drukker, steniger en dus minder groen. In alle woningbouwplannen en het plan om een nieuwe verbinding aan te leggen wordt vermeld dat er rekening gehouden wordt met het Rondje Ringpark Dichterswijk. ‘In co-creatie’ met het Ringpark stelt de gemeente zelfs. Wat betreft het gebied ‘Kruisvaartkwartier’: hier werd een motie aangenomen in de gemeenteraad om zoveel mogelijk groen én de biodiversiteit van het huidige areaal te behouden.

De gemeente kiest bewust voor bouwen binnen de gemeentegrenzen. Vandaar ook de vele nieuwbouwplannen. Dit moet, stelt de gemeente, want het aantal inwoners groeit – ook in de toekomst. Bovendien wil de gemeente de groene ruimte rondom de stad groen houden. Utrecht kiest dus voor stedelijke verdichting – ofwel compacte stadsbeleid. Binnen deze randvoorwaarden streeft de gemeente naar een ‘optimale gezonde leefomgeving’.
Nieuwbouw is noodzakelijk gezien de huidige groei die de stad Utrecht doormaakt. Hopelijk kunnen we straks – als de woningbouw gerealiseerd is – blijven plukken van de vruchten van het Ringpark Dichterswijk Utrecht.

Meer informatie

Meer info over het Ringpark: zie de Facebookpagina.

Een filmpje van U in de Wijk over Ringpark Dichterswijk:

De website Ringpark Dichterswijk met alle verschillende deelgebieden/clusters. En volg het Ringpark op twitter!

Inrichtingshandboek Ringpark Dichterswijk: lees hier>>(pdf)
En een flyer van het Ringpark > hier te downloaden (pdf).

Rondje Ringpark Dichterswijk deel I


Maak kennis met het Ringpark Dichterswijk. De route is sinds begin juli aaneengesloten te lopen. Deze wandeling in de Dichterswijk is enorm gevarieerd. Een indruk van het gebied en de plannen die er zijn. Een blog in twee delen. 

De route is ongeveer drie kilometer lang en loopt door verschillende groengebieden in de Dichterswijk. Het Rondje Ringpark Dichterswijk kan begonnen worden vanaf verschillende punten. Het Ringpark ligt tussen twee waterlopen in: het Merwedekanaal, aan de ene kant bij Parkhaven, en de Kruisvaart aan de andere kant.

Klik op de foto en je krijgt de flyer Ringpark Dichterswijk te zien (pdf) waarin bovenstaand kaartje met de plannen beter te bekijken is.

Vanaf 1 juli 2018 kan je het hele rondje Ringpark Dichterswijk maken. Dit is mogelijk door het nieuwe voetpontje (leuke video) waarmee je de Kruisvaart over kan steken. Het vaartuig verbindt het parkje ter hoogte van de Da Costakade 99 met het groen aan de overkant.

Ontstaansgeschiedenis

Drie landschapsarchitecten (Berdie Olthof, Marc Nolden en Michiel Huls) uit de wijk zijn de initiatiefnemers van het Ringpark. De initiatiefnemers wilden de Dichterswijk die het de laatste jaren behoorlijk zwaar te verduren krijgt beter en sterker maken. De vele bouwactiviteiten bij het station en de Jaarbeurs en de komst van de busbaan zorgen voor een flinke kaalslag in het gebied. Daarnaast wordt de wijk gekenmerkt door verstening: er is weinig groen aanwezig. Het Ringpark moet een geweldige opsteker zijn voor de bewoners én voor de stad als geheel, vinden de initiatiefnemers.

“Maak van het huidige ‘Veldje’, de oevers, de Hefbrug en de PTT-tuin één samenhangend Hefbrugpark, waarin de historie doorklinkt en kinderen en volwassenen vrij kunnen spelen, zitten, ontspannen en genieten van de natuur”.

Vijf deelgebieden

Het Ringpark kent vijf deelgebieden. Elk gebiedje heeft zijn eigen inrichting en sfeer. De vijf deelgebieden zijn:

  • Het Hefbrugpark;
  • De Haven (Veilinghaven bij Parkhaven);
  • Langs het Kanaal; Da-Costa-Baan;
  • Trimbostuin (bij Trimbos GGZ aan de Da Costakade), en het
  • Plukpad (tussen de Kruisvaart en het spoor).

Het Rondje is nog niet af: er zijn nog allerlei plannen voor deze deelgebieden. Zoals een pad van houtsnippers, geflankeerd door fruitbomen en besdragende struiken. Dat wordt het Plukpad. De Veilinghaven wil men levendiger maken. Er komen aanlegsteigers voor kleine boten. De hoge kademuren krijgen beplanting. Zie als voorbeeld de 220 meter lange vegetatiemuur bij het Griftpark. Er komt meer horeca. En een wekelijkse versmarkt op het Heycopplein. Wat te denken van een parkheuvel met openluchttheater met panoramisch zicht op het station en de binnenstad. Bij het Heycopplantsoen komt een hockeyveld en theetuin, terras aan het water en een aanlegsteiger voor kano’s. Ook is er een plan voor een voetgangersbrug om Villa Jongerius (aan de overkant van het Merwedekanaal) aan het Ringpark te koppelen. Zie voor alle verdere inspirerende ideeën voor de diverse deelgebieden de website Ringpark Dichterswijk.

De ingetekende route via google maps

Dansende juwelen in het groen. Futen in het water. Snaterende eenden. Woonboten. Een prachtige oude hefbrug. Het spannende kleurige, helaas tijdelijke skatepark ‘De Yard’ en de naast De Yard liggende Grindbak niet te vergeten, met zijn street-art! Bij de Kruisvaart. En een voetpontje. Waarmee je het water – de Kruisvaart – over kunt steken. Eenvoudig aan de kabel trekken en je bent zo aan de overkant.

Parkhaven-Merwedekanaal

Mijn wandeling start op de hoek van het Merwedeplantsoen/Merwedekade en de Heycopstraat. Sinds enkele jaren kan je aan deze kant van het Merwedekanaal langs het Merwedekanaal lopen over een wandelpad. Je kan dus gewoon het pad dat langs het Merwedeplantsoen loopt vervolgen tot het einde bij de oude Veilinghaven. Rechts liggen de appartementencomplexen van de nieuwe wijk ‘Parkhaven’ (Rolderdiephof en Voorsterbeeklaan e.o.) en links van het pad zie je het Merwedekanaal.

Aan de overkant van het Merwedekanaal naast Villa Jongerius en de onlangs gerenoveerde fabriek Jan Jongerius gaat de komende jaren van alles gebeuren. Er komt hier (en ook elders aan die kant van het kanaal) een nieuwe woonwijk met tussen de 6.000 tot 10.000 woningen. Zie Merwedekanaalzone.

Er is langs het pad – en de appartementengebouwen – een groenstrook aangelegd met o.a. vlinderstruiken, dropplanten en vele andere soorten van bloemen, planten en struiken. Vooral aantrekkelijk voor insecten en vogels. Verderop ligt een enigszins tussen het struikgewas verscholen paddenpoel.

Tijdens warme dagen hoor je getsjirp van de sprinkhanen, gezoem van bijen en je komt andere insecten tegen zoals vlinders.

Het groene gebied is een ideaal rustgebied voor de mensen die in deze appartementen wonen. Ze kunnen hier verkoeling zoeken en wandelen met de hond. En tijdens warme zomerdagen lekker zwemmen. Of genieten van een prachtige zonsondergang, uitkijkend over het Merwedekanaal.

Op het pad vind je ook een groot beeldhouwwerk. Dit is één van de beelden die in Parkhaven staan. Ze zijn gemaakt door Ruud Kuijer. Je loopt er als het ware ‘tegenaan’.

Via het pad loop je zo naar de oude Veilinghaven. Links staan een drietal U-Trechters. In de veilinghaven liggen een aantal oude woonschepen. In de herfst- en wintermaanden kan je bovendien het oude historische schip Statenjacht De Utrecht vinden waar je stamppotten kunt eten.

De Veilinghaven of Parkhaven in de Nederlandse stad Utrecht is de voormalige haven van de Utrechtse groenteveiling aan het Merwedekanaal. Rond deze haven is tussen 1997 en 2014 de gelijknamige woonwijk ontwikkeld. De wijk telt 950 eengezinswoningen en appartementen en is na Katendrecht in Rotterdam de grootste binnenstedelijke Vinexlocatie van Nederland. De buurt Parkhaven vormt het westelijk deel van de Dichterswijk en wordt grofweg afgebakend door de Croeselaan, het Merwedekanaal, de Van Zijstweg en de Heycopstraat/Molenbeekstraat. De bouw is grotendeels gerealiseerd volgens een stedenbouwkundig plan van atelier Quadrat uit 1997 en werd in 2014 afgerond.

Bron: Wikipedia

Het pad leidt via een trap omhoog naar een grote binnenplaats tussen de woongebouwen. Via een andere trap (even verderop links) loop je dan langs de Veilinghaven. Volg de Veilinghaven en ga bij de Veilingstraat rechtdoor.

Daar steek je vervolgens de Croeselaan over. Je komt bij het oude benzinestation en het plantsoen aan de Jeremias de Deckerstraat terecht. Voor het oude benzinestation zijn inmiddels ook allerlei plannen: ‘De Pomp’. “De ondernemers achter ‘De Pomp’ willen van het oude tankstation weer iets moois maken: een frisse en levendige plek, voor en door buurtbewoners. De buurt krijgt een café/restaurant om de hoek, aangevuld met ideeën voor een gemeenschappelijke volkstuin, kortingspassen voor de buurt, spelvermaak voor jong en oud en nog veel meer”.

De Kruisvaart

Het plantsoen hier eindigt aan de watergang ‘de Kruisvaart’.  De Kruisvaart ligt over een afstand van circa 1,5 kilometer in bebouwd gebied ingeklemd tussen de Croeselaan en de spoorlijnen ten zuiden van het Centraal Station.

De hefbrug in de Kruisvaart is een monumentale spoorbrug in de Nederlandse stad Utrecht. Het betreft een hefbrug die omstreeks 1928 over de Kruisvaart is gebouwd naar ontwerp van de aan de Croeselaan gelegen machinefabriek Frans Smulders. Erover kwam een aftakking te lopen vanaf de nabijgelegen spoorlijnen naar de toenmalige markt-/veilingterreinen in het huidige Jaarbeursgebied. Met de bouw van de brug is de waterweg op deze locatie enigszins verlegd door het aanbrengen van een V-vormige bocht. Uiterlijk in 1981 is de spooraftakking weer opgebroken maar de hefbrug bleef behouden. Ze kwam in een plantsoenachtige omgeving te liggen en is vandaag de dag een gemeentelijk monument.

Bron: Wikipedia

Aan de Kruisvaart liggen een aantal woonboten. Uitkijkend over het water zie je de gekleurde graffity van de Grindbak en de Yard. Aan de rand van het plantsoen staat een oude monumentale Hefbrug.

Loop richting de Hefbrug en steek via het bruggetje de Kruisvaart over. Je komt op het Kruisvaartterrein.

Deel II volgt.

Zienswijze A27/A12 Verbreding Ring Utrecht


A27-verbreding

Geachte Excellentie,

Hierbij dien ik mijn zienswijze in, betreffende het Ontwerptracébesluit (OTB) A27/A12 Ring Utrecht.

Ik heb bezwaren tegen de ingrijpende gevolgen voor het landschap, de natuur en voor de gezondheid van mens en dier van deze grootschalige aanpak van de verbreding van de Ring Utrecht A27/A12.

Zienswijze Kerngroep Ring Utrecht
Als inwoner van Utrecht verwijs ik voor wat betreft mijn argumenten tegen het OTB A27/A12 Ring Utrecht tevens naar de uitstekende zienswijze die op 19 juni jl. is ingediend door de Kerngroep Ring Utrecht, de Vereniging Leefmilieu, de Stichting Bewonersoverleg Lunetten, Vereniging het Groene Dak, de Natuur en Milieufederatie Utrecht, Vereniging Aktie Amelisweerd, Vereniging U-Track en een groot aantal belanghebbenden.

CPB publicaties
Verder verwijs ik naar twee recente publicaties van het Centraal Planbureau (CPB). Het eerste betreft een bericht waarin het CPB meent dat de verbreding van de Ring Utrecht uitgesteld moet worden.

Uitstel van de verbreding A27/A12 bij de Ring Utrecht verhoogt de maatschappelijke welvaart. Een analyse van de maatschappelijke kosten en baten geeft aan dat het project pas rendeert als het fileprobleem rondom Utrecht aanzienlijk verergert ten opzichte van de huidige situatie.

…(…)…

Maar op basis van de nu beschikbare veiligheidsrapporten kunnen sommige van dergelijke varianten naar de mening van het CPB niet op voorhand worden uitgesloten. Dit zou als voordeel hebben dat de bak bij Amelisweerd niet hoeft te worden verbreed. Uitstel van besluitvorming heeft daarom ook het voordeel dat deze alternatieven nader onderzocht kunnen worden.

Het tweede bericht is een publicatie van het CPB waarin gesteld wordt dat :

De rol van gemeenten en provincies in het mobiliteitsbeleid zal de komende tijd naar verwachting verder toenemen. Grootschalige investeringen in rijkswegen en spoor zijn de komende decennia minder vaak rendabel. Lokaal valt wel winst te boeken op het gebied van mobiliteit. Steden blijven nieuwe bewoners trekken; ze zullen moeten investeren in hun transportsystemen om de toenemende mobiliteit aan te kunnen.

De gemeente Utrecht is al bezig met een mobiliteitsbeleid, gericht op het versterken van de rol van de fiets en de voetganger en het OV. Naar mijn mening strookt het verbreden van de Ring Utrecht op geen enkele manier met het beleid van de gemeente. Ik zou u dan ook willen verzoeken om de rol en de zienswijze van de gemeente Utrecht in het OTB veel meer mee te wegen. De gemeente Utrecht heeft onlangs een zienswijze ingediend waar ik het volledig mee eens ben. Het volgende citaat sluit hier goed bij aan, het citaat is afkomstig uit de hierboven vermelde publicatie van het CPB:

Grotere steden blijven ook in de toekomst meer bewoners trekken, bij hoge én bij lage groei van de economie en bevolking. Dit creëert nieuwe uitdagingen voor mobiliteitsbeleid. Stedelijk mobiliteitsbeleid is bij uitstek een onderwerp voor besluitvorming op lokaal niveau, waarbij sprake kan zijn van samenwerking met en medefinanciering vanuit de kant van het Rijk.

Bovendien zullen er in 2017 al verkiezingen plaatsvinden. Waarom nog voor de verkiezingen zo’n belangrijke beslissing nemen die zulke ingrijpende gevolgen heeft?

Mijn aanvullende argumentatie:

Kromme Rijn
Als inwoner van Utrecht ga ik regelmatig met de fiets naar de landgoederen Amelisweerd en Rhijnauwen. Met de fiets doe ik er iets langer dan 10 minuten over. Ik kan er ook lopend naartoe. Dan heb ik de keuze om het prachtige wandelpad langs de rivier de Kromme Rijn te nemen. Het is uniek voor een grote stad als Utrecht in ons land, dat je via een pad langs de rivier vanuit de stad naar de landgoederen Amelisweerd en Rhijnauwen kunt lopen. Om te recreëren en van de prachtige natuur te genieten. De route langs de Kromme Rijn loopt overigens helemaal tot Wijk bij Duurstede. Het KrommeRijnpad is in 2015 uitverkozen tot dé leukste wandelroute van het jaar.

_DSC4416.JPG

Mijn mening is dat de verbreding van de Ring Utrecht gevolgen heeft voor een deel van deze route langs dit pad. Zo is er het viaduct dat verbreed en verhoogd gaat worden. Het viaduct over de Kromme Rijn wordt bijna 100 meter breed! Ik maak me grote zorgen over de gevolgen van deze maatregel op het landschap aldaar. Er is een prachtig stuk met bomen waar het in de lente vol met bloeiend fluitenkruid staat. Bovendien wordt de herrie vanaf dit viaduct naar het bos ondraaglijk. Ik heb recent een geluidsopname gemaakt van het verkeerslawaai (na de spits) van het bestaande viaduct en ik schrok daar zelf van. Na de verbreding zal de geluidsoverlast nog erger zijn. En dan heb ik het niet eens over de bouwoverlast die zeker 8 jaar zal duren. Hoe gaat het dan verlopen voor de wandelaars en joggers die hier regelmatig lopen? En de dieren? En wat zijn de gevolgen voor de woningen die hier staan en de tennisbanen die ook in dit gebied liggen?! Hoe lang gaat het na de bouwoverlast duren voordat het landschap en de natuur helemaal zijn hersteld?

In het OTB staat over de onderdoorgang Kromme Rijn: ‘De onderdoorgang komt er anders uit te zien: minder benauwend dan nu nog het geval is’. Ik kan u verzekeren dat deze onderdoorgang op geen enkele manier door mij als ‘benauwend’ wordt ervaren. Bovendien kan een natuurvriendelijke oever ook aangelegd worden zonder de verbreding.

Natuur, landschap, compensatie
Ook voor Amelisweerd en Rhijnauwen zelf heeft de verbreding van de Ring talloze gevolgen. Ik kom er graag. Dat geldt voor veel meer inwoners van Utrecht. Het is voor mij het meest nabije bosgebied om te kunnen recreëren. Voor de verbreding van de Ring moeten heel veel bomen worden gekapt en verdwijnt opnieuw waardevolle natuur. Aan beide kanten van de A27 verdwijnt een flinke strook bos met veel oude eiken en beuken. Maar ook langs andere delen van de Ring worden veel bomen gekapt. Na de kap van Amelisweerd in 1982 beloofde minister Zeevalking dat er weer bomen zouden worden terug geplant, in en rond het verkeersplein Rijnsweerd. Die bomen worden nu op hun beurt weer allemaal gekapt. In Amelisweerd staan vele eeuwenoude bomen. Die zijn onvervangbaar. U mag dan ook niet veronderstellen dat ze elders worden vervangen. De bomen verdienen onbegrensde bescherming. U moet ze laten staan.

in het bos zelfportret met nabewerking

Behalve het bos wordt ook het landschap verder aangetast. Bijvoorbeeld het Krommerijngebied en het mooie landschap achter de Botanische Tuinen op de Uithof. Ook de weidegebieden rond Fort Voordorp en Fort ’t Hemeltje.

De vraag is hoe u deze vernietiging van de natuur wilt compenseren. Het lijkt er op, dat de natuurcompensatie nog steeds niet rond is. Rijkswaterstaat is nog altijd aan het zoeken. In de buurt van Utrecht, zeker aan de oostkant, is weinig ruimte voor compensatie. De meeste plekken hebben al een bestemming. Of er is al waardevolle natuur, en daar kun je niet compenseren. Ook wil je niet dat waardevol cultuurlandschap wordt opgeofferd om er bos van te maken.

Al bij de aanleg van de A27 is het karakter van de Nieuwe Hollandse Waterlinie verstoord. Nu deze linie is genomineerd voor plaatsing op de Werelderfgoedlijst zou u het meer passen om fouten in het verleden recht te zetten, in plaats van het allemaal nog erger te maken.

Voorts zit ik niet te wachten op een constructie à la het Prins Clausplein bij knooppunt Rijnsweerd. Zo’n fly-over past totaal niet bij het landschap, is horizon-vervuilend en heeft overige negatieve effecten, zoals geluidsoverlast en meer luchtvervuiling.

Vogels
De plannen hebben ook voor de vogels nadelige gevolgen. Een geluidsscherm is in het algemeen niet hoger dan een meter of 4, soms nog lager, en vogels houden zich het recht voor om hoger te vliegen. Tijdens het broedseizoen zijn de gevolgen helemaal rampzalig: De bomen in Amelisweerd, voor zover ze dit project zullen overleven, zijn veelal oud, en dus heel wat hoger dan de schermen; de onfortuinlijke bosvogels zitten daardoor te broeden in een oorverdovend lawaai, waar ze niet tegen kunnen. Uit onderzoek is gebleken dat blootstelling aan geluid boven 42 dB hun voortplanting al ernstig verstoort.

Bouwoverlast
Tijdens de werkzaamheden zal er veel luchtvervuiling ontstaan door machines en door wegomleidingen. Omdat het om een langdurige periode gaat moet u ook tijdens de bouw aan de EU-normen voor luchtverontreiniging voldoen. U mag dit project niet uitvoeren tenzij u bewijst dat dat het geval is. De overlast gedurende de bouw zal erg heftig worden. Niet alleen door herrie en stank, maar ook door sluipverkeer, omdat de rijksweg ten dele wordt geblokkeerd. Dan past het u niet om deze overlast te behandelen als een sluitpost op de begroting van het project.

Dak op de bak als groene verbinding?
Het dak op de bak kan niet als een groene verbinding gaan fungeren. Daarvoor is de deklaag van een meter te dun. Bovendien is de ontwerpdraagkracht (30kN/m2) te klein om bomen te kunnen dragen. Veel meer dan wat gras en struikgewas zal er niet op toegelaten worden.

De Uithof en de bereikbaarheid
De bereikbaarheid van de Uithof moet verbeterd worden. Een belangrijk argument in het OTB om de Ring Utrecht te verbreden. Maar in het promotiefilmpje van de Verbreding Ring Utrecht en in documenten hoor en lees ik weinig over de aan te leggen tram. Daarnaast is de verbreding niet nodig om de bereikbaarheid te verbeteren. In een artikel van De Utrechtse Internet Courant van 5 april 2013 met als titel : “Moet de A27 bij Amelisweerd verbreed worden? Dat is de vraag” wordt de heer De Gelder geciteerd (directeur van het Utrecht Science Park).
De Gelder geeft aan dat de weg wat hem betreft niet verbreed hoeft te worden.

De bereikbaarheid is voor ons heel belangrijk. En dan is de breedte van de weg niet belangrijk voor ons, we kijken dan eerder naar de bereikbaarheid van De Uithof. Dan is een afslag vanaf de A27 richting De Uithof een stuk belangrijker. Als klein clubje met een groot project, het realiseren van 3000 banen, is het vestigingsklimaat in het Utrecht Science Park van groot belang. In dat kader vinden we het vooral belangrijk dat de verbinding met Schiphol via de Uithoflijn goed is.

OV
In en om Utrecht is er al veel verbeterd wat betreft het Openbaar Vervoer. Sporen zijn en worden verdubbeld. Nieuwe stations zijn aangelegd (Vaartsche Rijnstation) en stations zijn vergroot en verbeterd. Er komt bovendien een tramlijn naar de Uithof. Daarnaast is de gemeente Utrecht (zie ook hierboven) bezig met een mobiliteitsbeleid. Hoe strookt dit alles met de plannen van Rijkswaterstaat om de Ring Utrecht te verbreden? Is dit wel nodig?

De kosten. Wat kan je met dat geld doen? Alternatieven
Totaal gaat het om een bedrag van 1,2 miljard euro. Wat kun je met het geld doen als de Verbreding van de Ring niet doorgaat.

Er zijn voldoende alternatieven. In plaats van wegverbredingen kunt u beter parkeergarages bouwen, met goede openbaar vervoer aansluitingen met de werkplekken (Utrecht Science Plan, binnenstad, etc). Dat scheelt veel autoverkeer, en dat is goed voor milieu en klimaat. Ook zijn er andere alternatieven die het CPB bijvoorbeeld noemt : beïnvloeden van het reisgedrag, optimaliseren van bestaande verbindingen en inspelen op nieuwe technologieën. Experimenten en beleidsevaluaties kunnen helpen om dit beleid vorm te geven.

Ik verzoek u bovenstaande argumenten mee te nemen om op basis daarvan het besluit uit te stellen, dan wel grondig te verbeteren óf helemaal te cancelen.

 

 

 

U kunt de petitie nog ondertekenen! Klik hier! Er zijn op dit moment al 4.433 handtekeningen!

(met dank aan Kerngroep Ring Utrecht en de Kracht van Utrecht)

De afbeeldingen hierboven heb ik niet in mijn zienswijze gevoegd.

De zienswijze heb ik digitaal ingediend.

Groen voor onze toekomst!


De straat waar mijn woning – een maisonnette – staat, oogt grijs, kaal en is één en al steen. Er staan een paar bomen. Deze geven de straat in de zomer als ze vol in het blad staan echter geen groene ‘look’. Er is wel een plantsoen aanwezig, maar daarvoor moet ik wat verder lopen. De totale hoeveelheid groen in mijn buurt is evenwel te gering, in verhouding tot het aantal inwoners. Dat geldt voor veel inwoners van (grote) steden. Dit kan anders. Je kan de stad groener maken, je kan de natuur zelfs dichterbij brengen, door haar naar je huis te halen. Tot in de straat, aan de gevel van je huis, in je eigen tuin, of gewoon op straat of op het schoolplein. Het boek ‘Natuur in de straat’ van Jaap Dirkmaat is een pleidooi voor en geeft tips om onze steden te vergroenen.

Jaap Dirkmaat is vooral bekend als pleitbezorger van bedreigde soorten als de korenwolf, de zeggenkorfslak en de knoflookpad. De Stichting Das&Boom die Dirkmaat in 1981 mede oprichtte, zet zich voor deze soorten in. Momenteel is Dirkmaat naast voorzitter van Das&Boom en van de Stichting wAarde, ook directeur van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Laatstgenoemde is tevens de uitgever van het boek ‘Natuur in de straat’.

Een groenere toekomst voor onze kinderen
Wie kan zich nog zijn of haar eerste natuurervaring herinneren? Wie heeft kikkerdril nog uit de sloot gehaald en deze zien opgroeien tot kikkervisjes of wellicht zelfs tot kikkers? Of jonge merels die uit het nest waren gevallen, grootgebracht? Wat voor invloed had deze ervaring op je verdere leven? Misschien heeft deze ervaring – of reeks van ervaringen – ertoe bijgedragen dat je een liefhebber van de natuur bent geworden en wellicht zelfs dat je je voor de natuur inzet op de een of andere manier. Hoeveel kinderen zouden er nu nog opgroeien in een groene omgeving?

De wereldbevolking neemt met rasse schreden toe. Steeds meer mensen wonen in steden. Ook in ons land. Volgens Dirkmaat heeft de bevolkingsdruk grote gevolgen voor de natuur en de hulpbronnen op aarde. Zoals de achteruitgang van de biodiversiteit (soortenrijkdom). In het boek pleit Dirkmaat daarom voor het bevorderen van de natuur daar waar het mogelijk is. Met name in de stad. Kinderen moeten weer in een groene omgeving opgroeien, en zo weer hun eerste natuurervaring kunnen opdoen. En dat is voor Dirkmaat eigenlijk het belangrijkste argument om de natuur in de straat te halen. “Natuur- en milieubehoud zijn levensvoorwaarden waarop je niet kunt beknibbelen. De zorg erom moet breed worden gedragen en die kiem daartoe wordt gezaaid in de vroege jeugd en opgroeifase. Wie natuur, landschap en milieu wil behouden, moet dus ook zorgen voor opvolgers die de fakkel overnemen!”

Een groenere stad levert tal van andere voordelen op. Groen vangt fijnstof op, zodat er minder luchtvervuiling is en groene steden zijn koeler tijdens hete zomers. Het ziekteverzuim vermindert en mensen zijn trotser op hun buurt als ze in een aantrekkelijke woonomgeving verblijven.

Creatief omgaan met groen en bouwen: keuzes maken
De natuur dichtbij huis brengen dus. In het boek staan tal van voorbeelden vermeld hoe je dit kan doen. Van het groener maken van braakliggende terreinen, groene gevels en groene daken maken, tot het beplanten van parkeerplekken van bewoners die geen auto hebben.

Dirkmaat stelt ook grotere kwesties aan de orde. Moeten steden in- of uitbreiden? En hoe zit het met sloop en nieuwbouw?En waar moet je nieuwe woningen bouwen? Te denken valt volgens Dirkmaat aan de akkerbouwgebieden en de bollenstreek in het Groene Hart. Dit zijn ontveende gebieden die veel water onttrekken aan het omliggende veenweidegebied en weinig biodiversiteit bieden. Je kan deze gebieden opspuiten en er nieuwe dorpen en steden bouwen, in aantrekkelijke duinlandschappen. Of de gebieden onder water zetten. Waar dan drijvende dorpen en steden kunnen ontstaan. Op deze manier kan de druk van elders weggenomen worden en kunnen we stoppen met het “fantasieloos aanplakken van nieuwbouw”die afbreuk doet aan natuur en cultuurhistorie. Het Groene Hart wordt immers steeds meer bedreigd door uitbreiding van steden als Utrecht, Gouda, Woerden en Rotterdam. We zullen moeten vooruitdenken en “zelf de zwakke plek bepalen en daar de doorbraak forceren”. Aldus Dirkmaat.

Er zal nog veel moeten gebeuren de komende jaren voordat onze kinderen in de toekomst weer hun natuurervaringen in de steden kunnen opdoen. Alhoewel er momenteel al een aantal projecten in steden zijn opgezet, is er tegelijkertijd in veel steden sprake van een compacte stadsbeleid, waardoor onder andere groen verdwijnt om plaats te maken voor woningen. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Het boek van Dirkmaat geeft hiervoor verschillende handvaten. Mijn balkon in de grijze buurt waar ik woon met veel betegelde tuinen staat in ieder geval vanaf de lente vol in het groen. En trekt hiermee verschillende insecten en vogels aan. In het klein beginnen kan immers ook!